مدل های تجارت الکترونیک

. مدل B2B[1] یا تجارت فروشنده با فروشنده

اولین روش خرید و فروش و معاملات الکترونیکی بوده که در حال حاضر یکی از پر کاربردترین 
مدل ها به حساب می آید. در این مدل طرفین معامله را شرکت های تجاری تشکیل می دهند.

این روش بیشترین فرصت را برای سرمایه گذاران جدید در تجارت الکترونیک نوید می دهد. به 
گونه ای که طبق برخی از آمارها تا 75% از کل مجموعه تجارت جهانی اینترنتی را به خود اختصاص داده است.

بیشترین کاربرد B2B در جایی است که صحبت از خرید و فروش عمده به میان می آید. اصولا B2B خارج از حیطه خرده فروشان عمل می کند. به صورت طبیعی در B2B، فروش مستقیم منبع اصلی درآمد به حساب می آید، مثلا زمانی که یک فروشنده، محصول خود را به یک فروشنده دیگر به صورت مستقیم و از طریق اینترنت می فروشند. این روش در مورد تامین کنندگان مواد اولیه، قطعات یدکی و یا فروش عمده به توزیع کنندگان کاربرد فراوان دارد.

شرکتCisco  از جمله اولین شرکت هایی بود که در سال 1996 سایت تجارت الکترونیک خود را با مدل B2B راه اندازی کرد. یک ماه بعد شرکت های کامپیوتری عظیمی چون Microsoft و IBM 
نرم افزارهای تجاری خود را که امکان انجام فروش اینترنتی را فراهم می کرد به بازار عرضه نمودند.

 2. مدل B2C[2] یا تجارت مصرف کننده با مصرف کننده

بیشترین سهم این روش مربوط به خرده فروشی می باشد. این نوع تجارت با گسترش وب به سرعت در حال افزایش بوده، به طوری که در حال حاضر به راحتی می توان تمامی اقلام مورد نیاز خود را از شیرینی، گل، کتاب، تا اتومبیل و ...را از این طریق تهیه کنید. B2C با راه اندازی سایت هایی نظیر Amazon و CDNOW آغاز شد. در تجارت B2C یک طرف معامله، تولید کننده (فروشنده) محصول و در طرف دیگر مشتری (مصرف کننده نهایی یا خریدار) قرار دارد. در این نوع تجارت جذاب بودن محیط گرافیکی سایت، استفاده از متن های قوی و راضی کننده و شهرت فروشنده، نقش مهمی در موفقیت تجارت الکترونیک خواهد داشت.

این روش هم اکنون در کشور ما موجود بوده و به سرعت در حال گسترش است.  در این روش خریدار به طور مستقیم با توزیع کننده از طریق اینترنت وارد معامله می شود. هم اکنون سازمان هایی نظیر شهروند چنین خدماتی را ارائه می کنند، اما این خدمات هنوز به صورت کامل در کشور ما جا نیفتاده است و استفاده از این خدمات حتی در بین کاربران حرفه ای اینترنت نیز به طور کامل مرسوم نیست.

 3. مدل C2C[3] یا تجارت مصرف کننده با مصرف کننده

ایده اصلی این مدل این است که مصرف کنندگان با یکدیگر و بدون واسطه به خرید و فروش بپردازند. در این مدل، مزایده ها و مناقصه های کالا از طریق اینترنت انجام می گیرد. مدل C2C شبیه یک دکه در بازار دست دوم یا سمساری و یا نیازمندی های روزنامه همشهری است. بزرگترین نمونه اولیه مدل C2C غول حراجی Online نام آشنای ebay است. ebay خود چیزی نمی فروشد، بلکه فضایی در اینترنت فراهم 
می کند تا خریدار و فروشنده با هم در تماس باشند. در واقع خود واسطه ای بین این دو خواهد بود. سایت های اینترنتی دیگری نظیر Autobytel و Carsmart نمونه های دیگری از مدل C2C هستند. به دلیل ناچیز بودن هزینه تبلیغات در اینترنت استفاده از این مدل توسط کاربران اینترنتی جهت فروش کالاهای مورد نظر خود مورد توجه قرار گرفته است.

 4.مدل C2B[4] یا تجارت مصرف کننده با فروشنده

به دلیل گستردگی بیش از حد محصولات مختلف در بازار مصرف Online، بسیاری از خریداران با مشکلات زیادی در جهت انتخاب صحیح و خرید درست کالای مورد نیاز خود روبرو هستند. گاهی نیز پیدا کردن محصول مورد نظر و قیمت آن در سایت فروشنده، کار دشواری خواهد بود. بنابراین جهت راحت تر نمودن امر خرید، نیاز به روش های جدید خرید و فروش اینترنتی وجود دارد. روش هایی که در آنها 
آژانس هایی به صورت Online مانند رابطه بین مصرف کنندگان و فروشندگان، تلاش می کنند تا خریداران را به بهترین شکل ممکن در خریدشان یاری نمایند، اساس کار این واسطه ها مدل C2B است. مانند Priceline که خود را با این استراتژی تطبیق داده است.

5. مدل P2P[5] یا تجارت نقطه به نقطه

این مدل برای تسویه حساب کردن شرکت کنندگان در یک حراجی، مناقصه، مزایده و .... با فروشنده به وجود آمده است. مشهور ترین آنها سرویسی است به نام Paypal که در چهارچوب مدل P2P افراد 
می توانند مستقیما با هم به رد و بدل کردن پول بپردازند. در حالی که سهم اصلی داد و ستد پولی را نقل و انتقال رو در رو به عهده دارد، فناوری ارتباطات از طریق اینترنت و یا حتی تلفن های همراه تعداد افراد بیشتری را در داد و ستدهای غیر حضوری سهیم کرده است.

 6.  مدل B2A[6] یا تجارت فروشنده با دولت

این مدل تجارت الکترونیک شامل مبادلات تجاری- مالی است که بین شرکت ها و سازمان های دولتی انجام می پذیرد. از جمله کاربردهای آن می توان به تامین نیازهای دولت توسط شرکت ها و یا پرداخت عوارض مالیات ها و ... از سوی شرکت ها به دولت اشاره کرد. با اینکه این مدل بعد از سایر مدل ها به وجود آمده است و دوران کودکی خود را طی می کند با سرعت چشمگیری در حال رشد است. برخی از مراجع از این مدل به نام B2G[7] نیر نام برده اند.

 7. مدل C2A[8] یا تجارت مصرف کننده با دولت

این مدل برای مبادلات مردم با دولت طراحی شده است. حیطه هایی همچون جمع آوری کمک های مردمی، پرداخت مالیات بر درآمد و هر گونه امور تجاری دیگری که بین دولت و مردم انجام گیرد، با استفاده از این مدل خواهد بود. این مدل که گاهی نیز C2G[9] نامیده می شود، هنوز به طور کامل شکل واقعی خود را پیدا نکرده و در مرحله تعدیل استراتژی به سر می برد.

 8. مدل G2G[10] یا تجارت دولت با دولت

این مدل شامل تمامی مبادلات تجاری– مالی بین ادارات و سازمان های مختلف دولتی می باشد و کلیه معاملات مالی و خرید و فروش های بین دستگاه های دولتی تحت شبکه و یا با استفاده از اینترنت را شامل
 می شود.

---

[1] Business to Business

[2]  Business to Consumer

[3]  Consumer to Consumer

[4]  Consumer to Business

[5]  Peer to Peer

[6]  Business to Administration

[7]  Business to Government

[8]  Consumer to  Administration

[9]  Consumer to  Government

[10]  Government to Government

منبع:karafariny