تجارت در بستر اینترنت

تجارت الکترونیک تعاریف گسترده‌ای دارد. ساده ترین تعریف آن عبارت است از ایجاد بستری مناسب برای ارایه محصولات و خدمات به مشتریان به صورت الکترونیکی. باید در نظر داشت که حتما نباید فروش محصول به صورت پرداخت‌های اینترنتی باشد- یعنی مشتری به صورت آنلاین مبلغ را پرداخت نماید- نحوه پرداخت وجه ممکن است به صورت تحویل در محل و یا واریز به حساب باشد. حتی استفاده از روش‌های الکترونیکی مانند کاتالوگ اینترنتی، تلفن، فکس و ابزارهای دیگر نیز میتواند زمینه‌ساز فروش الکترونیکی باشد. البته در این مورد تعاریف مختلفی از تجارت الکترونیک ارایه شده است.

ECommerce یا Ebusiness ؟

اغلب ممکن است تجارت الکترونیک با کسب و کار الکترونیک یکی قلمداد شود. اما در واقع این دو از هم متمایز هستند و در اصل میتوانECommerce را زیر مجموعه‌ای از Ebusiness قلمداد کرد. ECommerce عبارت است از راهکارهایی برای ارایه و فروش محصولات به صورت الکترونیکی که در آن مشتری سفارش می‌دهد و کالا برای وی ارسال می شود. اما در Ebusiness یک گام فراتر رفته و تمام مراحل ثبت، سفارش، پرداخت و دریافت محصول، به صورت الکترونیکی انجام می‌گیرد. بطور مثال شما برای تهیه بلیط هواپیما به صورت الکترونیکی سفارش می‌دهید، به صورت الکترونیکی پول را پرداخت می‌کنید و به صورت الکترونیکی هم محصول را دریافت می‌کنید.

راهکارهای فروش اینترنتی

در ابتدا باید مشخص کنید در چه گروه از فروشندگان قرار دارید. آیا خود شما محصولی برای فروش دارید یا بصورت واسطه می‌خواهید عمل کنید؟ آیا محصول شما فراگیر و قابل استفاده برای همه است یا تخصصی است؟ آیا قیمت محصولتان پایین است یا کالای گران قیمتی را برای فروش گذاشته‌اید؟ آیا محصولات ارایه شده حجیم و بزرگ هستند و یا کوچک و قابل حمل؟ تمام اینها سوال‌هایی است که در ابتدای کار مطرح می شود و مشخص نمودن هر کدام از آنها و ارایه راهکار مناسب، باعث شکل‌گیری یک سیستم فروش الکترونیکی مناسب و پربازده می شود.
اگر شما تولیدکننده هستید و می‌خواهید از طریق وب سایت خودتان اقدام به فروش محصولاتتان نمایید، باید در قالب وب‌سایت رسمی شرکت، بخشی به نام فروشگاه اینترنتی اضافه کنید؛ نه اینکه سایتی جداگانه با نام دامنه جداگانه راه‌اندازی نمایید. زیرا همین که فروش محصول در قالب سایت شرکت انجام پذیرد، خود موید و اعتبار محصول می‌باشد و مشتری اطمینان دارد که کالای مورد نظرش را از شرکت اصلی خریداری می‌کند و همچنین هزینه کمتری بابت نگهداری آن پرداخت می‌نماید. البته باید توجه داشت که برای محصولات حجیم، راه‌اندازی بخش فروش الکترونیک، چندان مورد استقبال قرار نمی‌گیرد. به طور مثال برای شرکتی که واردکننده ماشین‌آلات صنعتی حجیم و چند صد میلیون تومانی است، فروش الکترونیکی برایش چندان مفید نخواهد بود. زیرا مشتری جدید هیچ‌گاه مبالغ زیاد را بصورت اینترنتی پرداخت نخواهد کرد. اصولا خرید چنین محصولاتی نیازمند مذاکرات متعدد می‌باشد. به جای آن، شرکت میتواند به صورت کاتالوگ اینترنتی در قالب یک وب‌سایت، اقدام به معرفی محصولات خود به طور کامل نماید و حتی بخشی برای طرح سوال کاربران در زمینه محصول و قیمت آن راه‌اندازی نماید.

راه‌اندازی وب‌سایت قدم اول است

بعد از بررسی مسایل گفته شده و تعریف استراتژیک فروش، راه‌اندازی یک فروشگاه الکترونیکی قدم اولی است که برای الکترونیکی شدن باید برداشت. اگر وب‌سایتی ندارید و می‌خواهید فقط یک فروشگاه الکترونیکی داشته باشید، ابتدا باید نام دامنه مناسبی را انتخاب کنید. در انتخاب نام دامنه دقت داشته باشید که اولا کوتاه باشد، ثانیا تایپ و به خاطر سپردن آن دشوار نباشد. انتخاب نام دامنه برای شما مانند انتخاب نام شرکت در محیط حقیقی است و شما را در محیط اینترنت با این نام می‌شناسند. در مرحله دوم یا باید اقدام به طراحی وب‌سایت مربوطه نموده و یا از نرم‌افزارهای آماده موجود در بازار که توسط شرکت‌ها ارایه می‌شود، استفاده کرد. البته دقت کنید که شرکت ارایه کننده این خدمات معتبر باشد تا در بحث پشتیبانی با مشکل مواجه نشوید.

وب‌سایت تجاری مناسب چه وب‌سایتی است؟

در مرحله طراحی و پیاده سازی وب‌سایت، باید به نکات مختلفی دقت کنید که توجه و یا عدم توجه به این نکات می‌تواند باعث پیشرفت و یا شکست کار شما شود. نخست آنکه محصولات در دسترس مشتریان قرار داشته باشد. در دسترس بودن به این معنی نیست که همه محصولات در صفحه اول سایت قرار گیرد؛ بلکه باید به صورت دسته بندی‌های مشخص، از هم متمایز شده باشند و کاربر بتواند از طریق این دسته بندی‌ها به راحتی به محصول مورد نظر خود دسترسی پیدا کند. این موضوع به خصوص در فروشگاه‌هایی که تنوع محصولی زیادی دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. همچنین وجود امکان جستجو در فروشگاه بسیار مهم بوده و می‌تواند به مشتریان در پیدا کردن محصول مورد نظرشان کمک کند. وب سایتی که قرار است ویترین فروشگاه شما در محیط اینترنت باشد، باید شیک و مشتری پسند باشد. همانطور که بسیاری از صاحبان فروشگاه‌ها به ویترین مغازه خود اهمیت می‌دهند، باید به ویترین فروشگاه مجازی خود نیز اهمیت دهند. فروشگاه باید ساده و گویا باشد و از رنگ‌بندی‌های مناسب استفاده کند. سعی کنید از شلوغ کردن سایت جلوگیری کنید تا مشتریان سردرگم نشوند. در بسیاری از موارد، زیبایی در سادگی نهفته است. در طراحی و تولید اینگونه وب‌سایت‌ها، مسئله‌ای که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد، کم حجم بودن و سرعت نمایش سایت است؛ زیرا هدف از این سایت ارایه اطلاعات محصولات و جذب مشتریان است.
بنابراین در چند ثانیه بعد از ورود مشتری به سایت، که در واقع زمان طلایی برای جذب مشتری است، اگر سرعت نمایش کم باشد یا حجم مطالب زیاد باشد، یا از نظر گرافیکی ضعیف باشد، مشتری رغبتی به کندوکاو بیشتر نخواهد داشت و حتی اگر بهترین محصولات دنیا را هم داشته باشید نمی‌توانید مشتریان خود را از این طریق جذب کنید.

منبع: نشریه دنیای کامپیوتر و ارتباطات، شماره 80